Vaatmalformaties en vaattumoren behoren tot de vaatanomalieën. Een vaatmalformatie is een aangeboren afwijking van bloedvaten of lymfevaten. De vaten zijn anders gevormd dan normaal en werken daardoor niet goed. Deze afwijkingen ontstaan al tijdens de zwangerschap en groeien mee met het lichaam. Soms zijn ze al bij de geboorte zichtbaar, zoals een wijnvlek, maar ze kunnen ook pas later opvallen. Vaatmalformaties kunnen voorkomen in haarvaten, aders, slagaders of lymfevaten.
Het ontstaan van vaatmalformaties gebeurt door een foutje in de aanleg van de bloedvaten of lymfevaten tijdens de zwangerschap. De afwijking blijft het hele leven bestaan. Sommige vaatmalformaties worden pas duidelijk tijdens de groei of op volwassen leeftijd. Ze kunnen veranderen in grootte en kleur. Dit laatste zien we ook bij een wijnvlek.
De symptomen verschillen per soort en plek. Veneuze malformaties zien er vaak uit als een blauw doorschemerende vaten. Soms zijn er klachten zoals pijn, zwelling, bloedingen of problemen met bewegen. Bij lymfatische malformaties kan vocht lekken of zich ophopen, waardoor een verdikking ontstaat. Arterioveneuze malformaties kunnen eruit zien als een warme zwelling geven, die klopt. Niet iedereen heeft klachten; soms is alleen het uiterlijk veranderd zoals bij een wijnvlek..
Een arts bekijkt waar de vaatmalformatie zit op het lichaam en hoe die eruit ziet en hoe die aanvoelt. Vaak wordt aanvullend onderzoek gedaan, zoals een echo of MRI, om te zien hoe groot en diep de malformatie is en welk type het precies betreft. Dit helpt om te bepalen of behandeling nodig is en welke behandeling het meest geschikt is.
De behandeling hangt af van het soort vaatmalformatie, of er klachten zijn en welke klachten er zijn. Soms is behandeling niet nodig en wordt alleen gecontroleerd. Als er wel klachten zijn, kan de arts kiezen voor bijvoorbeeld het dichtmaken van de afwijkende vaten via een ingreep. Het doel is meestal om klachten te verminderen, want vaatmalformaties verdwijnen niet vanzelf.
Zelf kun je letten op veranderingen in kleur, grootte of klachten. Bescherm de plek tegen stoten of krabben. Neem contact op met een arts als de malformatie verandert, pijn doet of als je twijfelt. Vroege controle kan helpen om problemen te voorkomen.
Stichting Huidhuis wordt gerund door vrijwilligers en is afhankelijk van giften en donaties. Zonder uw bijdrage kan Huidhuis niet voortbestaan.